درجه حرارت بیانگر گرمای بدن است که با درجه سانتیگراد بیان می شود. این گرما در اثر فرایندهای متابولیکی در بافتهای مرکزی بدن بوجود می آید. این دما بین 36 تا 37.5 درجه سانتیگراد می باشد. درجه حرارت مرکزی بدن از طریق پرده صماخ یا مقعد سنجیده می شود.

درجه حرارت سطحی بدن بصورت دهانی و زیر بغلی سنجیده می شود. این روشها هر کدام در موقعیتی کاربرد دارند یا منع استفاده دارند که باید توجه شود مثلاً در نوزادان یا بیماران قلبی استفاده از روش مقعدی ممنوع است.

تغییرات طبیعی درجه حرارت به سانتی گراد

سن

درجه حرارت

نوزاد

36.8 زیربغلی

شیرخوار

37.7 مقعدی

کودک 6 سال بالغ 60 سال

37 دهانی

سالمند

36 دهان

 

ریتم سیرکادین در حدود 0.6 درجه، سن در حدود یک درجه و جنس در حدود 0.5 درجه سانتیگراد می تواند تغییر در درجه حرارت ایجاد کند. به کاهش درجه حرارت بدن هایپوترمی و به افزایش آن هایپرترمی گفته می شود. تغییرات درجه حرارت طبیعی بدن تا 0.6 درجه سانتیگراد طبیعی تلقی می شود و فرد بدون تب تلقی می شود (afebrile) اما تغییرات بیشتر نیاز به توجه است. تب (pyrexia) واکنشی ناشی از مقابله بدن با میکروارگانیسمها مانند باکتری است. تب به درجه حرارت بیشتر از 38 درجه سانتیگراد و تب شدید به بیشتر از 40 درجه سانتیگراد گفته می شود. هایپوترمی به درجه حرارت کمتر از 36 درجه سانتیگراد گفته می شود.

 

دهانی

رکتال

زیربغلی

تیمپانی

پیشانی

37

37.5

36.5

37.5

34.4

 

گرفتن علائم حیاتی معمولا در هنگام پذیرش مددجو، قبل و بعد از اعمال جراحی، روشهای تشخیصی تهاجمی، انتقال خون و دادن داروها، تغییر وضعیت بیمار ضروری است. معمولترین وسائل اندازه گیری درجه حرارت شامل با دست، حرارت سنج جیوه ای (Thermometer)، حرارت سنج تیمپانیک، حرارت سنج نواری پیشانی و حرارت سنج الکترونیکی می باشد.

سنجش با دست: این روش بسیار سریع و راحت است اما به هیچ عنوان دقیق نیست.

حرارت سنج جیوه ای دهانی: معمولترین روش سنجش درجه حرارت را شکل می دهد. هر حرارت سنج مخصوص یک بیمار است که با الکل ضدعفونی می گردد. قبل از استفاده باید با تکان مچ دست درجه حرارت آنرا پائین آورد. قسمت جیوه ای آنرا زیر زبان قرار می دهند و از بیمار می خواهند که با لبانش آنرا نگه دارد و گاز نگیرد. حدود 3 دقیقه باید در زیر زبان نگه داشته شود.در صورت شکستن جیوه آن آزاد می شود که می تواند خطرناک باشد و احتیاطات زیر لازم است:

کولر را خاموش کرده یا جلوی وزش باد را بگیرید.

دستکش بپوشید.

می توان با کاغذ جیوه ها را بداخل کیسه ای هدایت کرد و شیشه های حرارت سنج را نیز بداخل کیسه انداخت.

با تاریک کردن اتاق و روشن کردن شعله می توان جیوه ها را بهتر پیدا کرد.

تکه های ریز جیوه را می توان با نوار چسب جمع کرد.

کولر را بعد از یک ربع روشن کنید.

دماسنج تیمپانیک: این وسیله با نور مادون قرمز انتشار گرما را می سنجد. در حدود چند ثانیه می تواند نتیجه را بیان کند ولی نیاز به دقت در بکارگیری آن می باشد و قیمت گرانی دارد. این وسایل دارای پوشش یکبار مصرف برای هر بیمار هستند.

دماسنج نواری پیشانی: کریستالهای مایع آن می توانند با گرمای خاصی تغییر ماهیت دهند و رنگشان عوض شود.

دماسنج های الکترونیکی: این نوع همراه با دستگاه های مانیتورینگ بیمار هستند که بصورت قطعه کوچکی از فلز می باشند که با پوست در تماس قرار می گیرند و درجه حرارت مداوم بیمار را بروی صفحه نمایش نشان می دهند.

+ نوشته شده توسط سید ناصر لطفی فاطمی در جمعه بیست و دوم مهر 1390 و ساعت 20:29 |